Presentatie
Stand van zaken
Overzicht van de teksten van de Raad
Politieke akkoorden over tijdskrediet
Regelgevingsteksten over tijdskrediet
Presentatie
Dit dossier bevat een stand van zaken en een overzicht van de teksten die de Raad heeft uitgebracht over tijdskrediet. Het gaat enerzijds om de collectieve arbeidsovereenkomsten die het recht op tijdskrediet regelen (cao nr. 103, die de cao nr. 77 bis vervangt) en de bijbehorende adviezen, en anderzijds om de mededelingen nr. 11 en nr. 13, waarin interpretaties worden gegeven van bepaalde punten van de collectieve arbeidsovereenkomst nr. 103.
Dit dossier bevat bovendien de politieke akkoorden waaruit bepaalde beslissingen inzake tijdskrediet zijn voortgevloeid (interprofessioneel akkoord of regeerakkoord). Ten slotte bevat het ook de koninklijke besluiten die het recht op uitkeringen voor tijdskrediet regelen.
Stand van zaken
Eerst en vooral moet eraan worden herinnerd dat de in de Nationale Arbeidsraad verenigde sociale partners, ter uitvoering van het interprofessioneel akkoord van 22 december 2000, op 14 december 2001 de collectieve arbeidsovereenkomst nr. 77 hebben gesloten (later vervangen door de cao nr. 77 bis van 19 december 2001), waarin een nieuw systeem van loopbaanonderbreking voor de privésector werd uitgewerkt dat sinds 1 januari 2002 van kracht is.
Dat systeem wil zorgen voor een betere balans tussen werk en gezin. In tegenstelling tot het oude systeem is het tijdskrediet niet langer afhankelijk van de instemming van de werkgevers (met uitzondering van bedrijven met minder dan 10 werknemers en leidinggevende functies), maar biedt het de werknemers, tot een bepaalde limiet, een aantal rechten op een volledige of gedeeltelijke loopbaanonderbreking.
Sindsdien heeft het recht op tijdskrediet ingrijpende wijzigingen ondergaan, die de sociale partners ertoe hebben gebracht om, ter wille van de leesbaarheid, een nieuwe collectieve arbeidsovereenkomst te sluiten: de cao nr. 103 van 27 juni 2012 tot invoering van een stelsel van tijdskrediet, loopbaanvermindering en landingsbanen. Ook die cao heeft sinds hij in 2012 werd gesloten, talrijke wijzigingen ondergaan, voornamelijk ingegeven door beleidswijzigingen van de opeenvolgende regeringen. De opeenvolgende wijzigingen waren noodzakelijk om de kloof tussen het recht op verlof (geregeld door de cao) en het recht op uitkeringen (geregeld bij koninklijk besluit) weg te werken. Ze kunnen als volgt worden samengevat:
- Ter uitvoering van het regeerakkoord van 1 december 2011 heeft de cao nr. 103 de collectieve arbeidsovereenkomst nr. 77 bis vervangen, om te zorgen voor overeenstemming met het koninklijk besluit van 28 december 2011 waarmee de voorwaarden voor het recht op uitkeringen werden aangepast. Ter uitvoering van dat akkoord heeft de cao nr. 103 motieven ingevoerd voor de uitoefening van het recht op tijdskrediet, waardoor een ruimer recht wordt gerechtvaardigd en de uitoefeningswijze van dit recht kan worden aangepast aan het aangevoerde motief (zorg voor een kind tot de leeftijd van 8 jaar, palliatieve zorg, zorg voor een ernstig ziek gezinslid, het volgen van een opleiding). Dit recht wordt uitgebreid van 36 maanden tot 48 maanden voor de zorg voor een gehandicapt kind tot de leeftijd van 21 jaar of voor een zwaar ziek minderjarig kind.
- Ter uitvoering van het akkoord van de Groep van Tien van 17 december 2014, werd met de cao nr. 103 bis van 27 april 2015 voorzien in de gelijkstelling van de dagen die gedekt zijn door de ontslagvergoeding voor de controle van de vereiste tewerkstellingsvoorwaarde in geval van tijdskrediet in de vorm van een halftijdse of 1/5de onderbreking.
- Ter uitvoering van het regeerakkoord van 14 oktober 2014 werd met de cao nr. 103 ter van 20 december 2016 het recht op tijdskrediet zonder motief afgeschaft om te voldoen aan het koninklijk besluit van 30 december 2014, aangezien het recht op de onderbrekingsuitkering voor tijdskrediet zonder motief werd opgeheven. Bovendien heeft de cao nr. 103 ter, ter uitvoering van het wetsontwerp betreffende werkbaar en wendbaar werk (dat de wet van 5 maart 2017 betreffende werkbaar en wendbaar werk is geworden), de maximale duur van het tijdskrediet om met zorgmotief verlengd van 36/48 maanden tot 51 maanden. Ook heeft de cao nr. 103 ter ook de modaliteiten aangepast voor de verrekening van in het verleden verkregen periodes van tijdskrediet om te bepalen hoeveel tijdskrediet met motief er nog verkregen kan worden. Daarnaast werd met die cao een recht ingevoerd op een gedeeltelijke onderbreking met 1/5de in geval van voltijdse tewerkstelling bij twee verschillende werkgevers.
- Vervolgens werd, op verzoek van de toenmalige minister van Werkgelegenheid, met de cao nr. 103/4 het begrip “kind met een handicap” verruimd.
- De cao nr. 103/5 maakte de overstap mogelijk van het stelsel van het corona-tijdskrediet, de corona-landingsbanen en het corona-ouderschapsverlof naar het stelsel van tijdskrediet waarin de collectieve arbeidsovereenkomst nr. 103 voorziet, door de periodes van schorsing of vermindering van arbeidsprestaties ten gevolge van de opname van een coronatijdskrediet, een corona-landingsbaan en het corona-ouderschapsverlof te neutraliseren voor de berekening van de tewerkstellingsvoorwaarden.
- Parallel aan de sluiting van de cao nr. 162 tot invoering van een recht om een flexibele werkregeling aan te vragen, voorziet de cao nr. 103/6 van 27 september 2022 in de neutralisatie van bepaalde periodes om de overstap van een flexibele werkregeling naar het stelsel van tijdskrediet mogelijk te maken.
- Ten slotte heeft het koninklijk besluit van 26 januari 2023 het recht op onderbrekingsuitkeringen voor tijdskrediet aangepast.
Overzicht van de teksten van de Raad
Advies 2366 van 03.05.2023
Voorontwerp van wet houdende diverse arbeidsbepalingen
Advies 2331 van 29.11.2022
Begrotingsakkoord van de regering van 18 oktober 2022 – Besparingsmaatregelen RVA buiten werkloosheid – Ontwerp van koninklijk besluit tijdskrediet en voorontwerp van programmawet, titel Werk
Advies 2179 van 07.10.2020
COVID-crisis – Uitvoering van het afsprakenkader van de Groep van 10 van 13 juli 2020 en van het akkoord van de sociale partners binnen de Nationale Arbeidsraad van 11 september 2020
Mededeling 13 van 27.02.2018
Mededeling betreffende de interpretatie van de collectieve arbeidsovereenkomst nr. 103 (gewijzigd door cao nr. 103 bis, 103 ter en 103/4) tot invoering van een stelsel van tijdskrediet, loopbaanvermindering en landingsbanen
Advies 2072 van 29.01.2018
Toepassing van de collectieve arbeidsovereenkomst nr. 103 – Notie "kind met een handicap"
Advies 2013 van 20.12.2016
Collectieve arbeidsovereenkomst nr. 103 ter – Stelsel van tijdskrediet
Mededeling 11 van 30.10.2012
Mededeling betreffende de interpretatie van de collectieve arbeidsovereenkomst nr. 103 tot invoering van een stelsel van tijdskrediet, loopbaanvermindering en landingsbanen
Cao nr. 103 van 27.06.2012
Collectieve arbeidsovereenkomst tot invoering van een stelsel van tijdskrediet, loopbaanvermindering en landingsbanen
cao nr. 103 bis – cao nr. 103 ter – cao nr. 103/4 – cao nr. 103/5 – cao nr. 103/6 – cao nr. 103/7
Advies 1800 van 27.06.2012
Regeerakkoord van 1 december 2011 – Punt 2.1.7. "Strengere toegangsvoorwaarden voor het tijdskrediet en de loopbaanonderbrekingen"
Rapport 76 van 15.12.2009 + Bijlagen
Algemene evaluatie van de bestaande verlofstelsels
Cao nr. 77 bis van 19.12.2001
Collectieve arbeidsovereenkomst tot invoering van een stelsel van tijdskrediet, loopbaanvermindering en vermindering van de arbeidsprestaties tot een halftijdse betrekking (gecoördineerde versie)
Advies 1371 van 19.09.2001
Ontwerp van koninklijk besluit betreffende het stelsel van tijdskrediet, loopbaanvermindering en vermindering van de arbeidsprestaties tot een halftijdse betrekking
Advies 1339 van 14.02.2001
Interprofessioneel akkoord: tijdskrediet
Politieke akkoorden over tijdskrediet
Regeerakkoord van 09.10.2014 (dat heeft geleid tot de cao nr. 103 ter)
Regeerakkoord van 01.12.2011 (dat heeft geleid tot de cao nr. 103 betreffende tijdskrediet)
Tekst van de Groep van Tien (Princiepsverklaring Werk)
Bijlage 1 van het interprofessioneel akkoord 2001-2002 (dat heeft geleid tot de cao nr. 77 bis betreffende tijdskrediet)
Regelgevingsteksten over tijdskrediet
Een kleine herinnering: het recht op uitkeringen voor tijdskrediet wordt bij koninklijk besluit geregeld.
Koninklijk besluit van 26.01.2023
Koninklijk besluit van 26 januari 2023 tot wijziging van diverse koninklijke besluiten inzake tijdskrediet, thematische verloven en loopbaanonderbreking
Koninklijk besluit van 23.05.2017
Koninklijk besluit van 23 mei 2017 tot wijziging van het koninklijk besluit van 12 december 2001 tot uitvoering van hoofdstuk IV van de wet van 10 augustus 2001 betreffende verzoening van werkgelegenheid en kwaliteit van het leven betreffende het stelsel van tijdskrediet, loopbaanvermindering en vermindering van de arbeidsprestaties tot een halftijdse betrekking, BS 1 juni 201 (van toepassing op alle aanvragen of verlengingsaanvragen vanaf 1 juni 2017)
Wet van 05.03.2017
Wet van 5 maart 2017 betreffende werkbaar en wendbaar werk (artikelen 77 en 78)
Koninklijk besluit van 30.12.2014
Koninklijk Besluit van 30 december 2014 tot wijziging van het Koninklijk Besluit van 12 december 2001 tot uitvoering van hoofdstuk IV van de wet van 10 augustus 2001 betreffende verzoening van werkgelegenheid en kwaliteit van het leven betreffende het stelsel van tijdskrediet, loopbaanvermindering en vermindering van de arbeidsprestaties tot een halftijdse betrekking (B.S. 31 december 2014)
Koninklijk besluit van 25.08.2012
Koninklijk Besluit tot wijziging van het koninklijk besluit van 12 december 2001 tot uitvoering van hoofdstuk IV van de wet van 10 augustus 2001 betreffende verzoening van werkgelegenheid en kwaliteit van het leven betreffende het stelsel van tijdskrediet, loopbaanvermindering en vermindering van de arbeidsprestaties tot een halftijdse betrekking (B.S. 31 augustus 2012, 2e ed.)
Koninklijk besluit van 28.12.2011
Koninklijk besluit tot wijziging van het koninklijk besluit van 12 december 2001 tot uitvoering van hoofdstuk IV van de wet van 10 augustus 2001 betreffende verzoening van werkgelegenheid en kwaliteit van het leven betreffende het stelsel van tijdskrediet, loopbaanvermindering en vermindering van de arbeidsprestaties tot een halftijdse betrekking
Koninklijk besluit van 12.12.2001
Koninklijk besluit van 12 december 2001 tot uitvoering van hoofdstuk IV van de wet van 10 augustus 2001 betreffende verzoening van werkgelegenheid en kwaliteit van het leven betreffende het stelsel van tijdskrediet, loopbaanvermindering en vermindering van de arbeidsprestaties tot een halftijdse betrekking